Godzien jest robotnik zapłaty swojej – chyba że jest pełnomocnikiem

autor zdjęcia: mat.pras.

źródło: Rzeczpospolita

Odmowa zwrotu kosztów dojazdu to jedynie łagodniejszy wariant zjawiska, które w polskim sądownictwie administracyjnym stało się praktyką codzienną – pozbawiania profesjonalnego pełnomocnika wynagrodzenia za zastępstwo prawne, i to po wygraniu sprawy dla mocodawcy.

Pod koniec czerwca 2026 r. rzecznik praw obywatelskich złożył do Sądu Najwyższego kasację w sprawie, którą opisała „Rzeczpospolita”, a która na pierwszy rzut oka wydaje się drobna. Sąd rejonowy uniewinnił obwinionego od zarzutu przekroczenia w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o 23 km/h, a wyrok się uprawomocnił. W sprawie odbyło się siedem rozpraw, na które obrońca z wyboru dojeżdżał własnym autem z innego miasta. Mimo wygranej obwiniony nie odzyskał poniesionych kosztów: sąd rejonowy zasądził z tytułu wynagrodzenia obrońcy zaledwie 792 zł, a sąd okręgowy – podwyższywszy ten zwrot do 4305 zł – odmówił zwrotu kosztów dojazdu, uznając, że dojazd obrońcy „winien się mieścić w stawce jego wynagrodzenia”. Zastępca RPO Stanisław Trociuk podniósł w kasacji to, co dla każdego praktyka jest oczywiste: obwiniony ma prawo swobodnego wyboru obrońcy, żaden przepis nie ogranicza tego wyboru do kancelarii prowadzonej w okręgu czy w miejscowości siedziby sądu, koszty zostały należycie udokumentowane, a w skład uzasadnionych wydatków z tytułu ustanowionego obrońcy wchodzą również poniesione przez niego koszty dojazdu na rozprawę.

Miarkowanie wynagrodzenia

Sprawa zasługuje na uwagę nie dlatego, że jest wyjątkowa, lecz dlatego, że jest typowa. Odmowa zwrotu kosztów dojazdu to jedynie łagodniejszy wariant zjawiska, które w polskim...